De zwerfinators van Maastricht

| Categorie: Zwerfinators

Tijdens de Coronaperiode in 2020 zijn er veel activiteiten gecanceld. Groepsactiviteiten zijn lange tijd uitgesloten geweest en vrijwel alle educatieve activiteiten binnen scholen en andere educatiecentra waren onmogelijk om te realiseren. Nu, in 2021, kunnen we constateren dat het aantal opschoonacties in groepsverband weer volledig op hetzelfde niveau is als vóór de pandemie. Veel acties gaan wel nog door onder restricties en vinden plaats met de dan geldende maatregelen nalevend, maar we zien dat burgers creatief zijn in dat opzicht en dit alles hen er niet van weerhoudt om acties te organiseren. Want het is nog steeds hoognodig! Opschonen op 1,5 meter afstand tot elkaar is voor velen geen probleem. Omdat er buiten voldoende plaatst is, doet alle aanpassingen zelden afbreuk aan de gezelligheid van het samen opschonen. 

Helaas zijn de activiteiten van #PickitUp in het onderwijs in de eerste helft van 2021 nog niet op het oude niveau. Veel scholen kenden tot kort voor de zomervakantie van 2021 restricties t.a.v. het toelaten van gastdocenten en ouders in de schoolgebouwen. De belangrijkste reden echter van de lage activiteit in het onderwijs, is de drukte die de pandemie teweegbracht op het moment dat de scholen weer open mochten; het inhalen van achterstanden heeft de rem gezet om aanvullend lesaanbod van buitenaf, o.a. de NME-centra. Goed nieuws is, dat voor het nieuwe schooljaar 2021-2022 de aanmeldingen van scholen voor deelname aan #PickitUp binnenstromen! Eind 2022 kunnen wij wat educatie betreft dus ook weer goede resultaten verwachten. 

Vanaf maart 2020 hebben de gemeente Maastricht en #PickitUp gedurende de epidemieperiode vanaf maart 2020 continu gekeken naar mogelijkheden om alternatief aanbod te realiseren binnen de geldende restricties. De regelmatigeaanpassingen in het overheidsbeleid, hebben steeds voor korte periodes met wisselende mogelijkheden in het #PickitUp aanbod gezorgd. Waar de toekomstperspectieven van het project in 2020 een sombere indruk maakte op zowel opdrachtgever als uitvoerder, heeft deze crisis in een creatieve zoektocht naar alternatief aanbod ook successen gekend en zelfs een heel nieuwe aanpak voor individuen -de nieuwe zwerfinators van de stad Maastricht- weten te ontwikkelen die niet slechts voor de tijdelijkheid blijkt te zijn. In 2021 zijn ze nog volop acties, en de groep groeit: de zwerfinators van Maastricht!

De sociale component van het opschonen is in coronatijd grotendeels afwezig. Opruimen kon in deze periode enkel met een gezinslid of huisgenoot. Net als in vele andere steden in het land, groeide in Maastricht het afvalprobleem. Bijzettingen en dump haalden regelmatig de lokale media, en het zwerfafval op straat nam zichtbaar toe. Corona leek voor sommige burgers een excuus om de regels van de gemeente m.b.t. afvalinzameling aan de laars te lappen. Tot grote ergernis van de gemeente en van #PickitUp, en tevens van de bewuste inwoner die zich almaar meer begon te ergeren aan het groeiende zwerfvuil in zijn eigen omgeving. Een handvol individuen meldde zich bij de gemeente of bij #PickitUp met het verzoek om gefaciliteerd te worden in het ‘zelfstandig’ opschonen. Samen met de gemeente Maastricht maakte #PickitUp vervolgens afspraken om dergelijke verzoeken van burgers in te willigen, waar bij #PickitUp zorgde voor de opschoonmaterialen, de logistiek en de communicatie, en de gemeente voor het afvoer van opgehaald zwerfafvalafval. Via de media werd er ruchtbaarheid gegeven aan deze nieuwe aanpak; lokale en regionale radio en het Limburgs Dagblad besteedden er meermaals aandacht aan. 

De aanmeldingen van individuen en duo’s om op te ruimen stroomden vervolgens binnen. Vanaf mei tot heden zijn medewerkers van #PickitUp drukdoende met het faciliteren van deze nieuwe groep zwerfinators van de stad, en het verzorgen van communicatie tussen hen en de gemeentelijke ophaaldienst, de richtlijnen van het RIVM en de regels van de overheid in acht nemend. Boven verwachting nam de activiteit van de zwerfinators na de piek van de crisis niet af, en de aanmeldingen blijven nog steeds binnenkomen. Daarop is eind 2020 besloten om deze nieuwe aanpak vast te integreren in het educatieve bewustwordingsproject #PickitUp; de zwerfafvalaanpak van de gemeente Maastricht. 

In de eerste helft van 2021 heeft #PickitUp geïnvesteerd in teamuitbreiding en de installatie van een #PickUp Point, van waaruit opschoonmaterialen worden uitgegeven aan burgers die incidenteel of voor langere periode willen opschonen. Hierdoor is meer flexibiliteit georganiseerd om binnen het project om de verwachte drukte in het onderwijs in schooljaar 2021-2022 te kunnen realiseren, en waardoor nog meer activiteiten kunnen plaatsvinden onder de vlag van #PickitUp in de gemeente Maastricht. 

In cijfers

Op 1 juli 2020 zijn er 65 individuen actief onder de vlag van #PickitUp. Daarnaast zijn er 38 individuen actief in georganiseerd verband, d.w.z. buren, bewonerskrachten en o.a. via welzijnsorganisaties en woningverenigingen. Dat zijn 103 individuen in totaal. In 2020 (maart t/m december) haalden zij 854 zakken zwerfvuil op.

Op 1 juli 2021 zijn er 85 individuen actief onder de vlag van #PickitUp. Daarnaast zijn er 50 individuen actief in georganiseerd verband, d.w.z. buren, bewonerskrachten en o.a. via welzijnsorganisaties en woningverenigingen. Dat zijn 135 individuen in totaal. In de eerste helft van 2021 (januari t/m juni) haalden zij 663 zakken zwerfvuil op.